Overweeg een getrapte MKB overname!

Het Financieele Dagblad 19 oktober 2016

Hendrik Jan Molenaar stapt begin 2012 uit de raad van bestuur van materieelverhuurbedrijf Workx om zich helemaal te kunnen storten op zijn zoektocht naar een eigen mkb-bedrijf. ‘Als ceo van Workx miste ik het kleinschalig ondernemen, zoals ik eerder had gedaan. Zij het niet voor eigen rekening en risico.’ Voor een vorige werkgever had hij in diverse landen vestigingen opgezet en geleid. ‘Ik speelde in 2006 al met de gedachte om zelf te gaan ondernemen, maar vanuit het buitenland was het lastig om een Nederlands mkb-bedrijf te kopen.’

Ruim twee jaar na zijn vertrek bij Workx sluit Molenaar, net vijftig geworden, zijn deal. Hij gaat WDH Hydraulics in het Brabantse Eersel leiden. Zijn eigen bedrijf. Maar niet helemaal. De bank wil hem niet het geld lenen dat hij nodig heeft voor een volledige overname. Om de financiering rond te krijgen, wordt Molenaar voor 60% aandeelhouder en stapt investeerder Tiin Capital voor 40% in. De afspraak is dat Molenaar die 40%, of een deel ervan, later kan overnemen. Molenaar: ‘Daar is op dit moment nog geen sprake van. Het zit me door de malaise bij klanten in de offshore-industrie tegen.’ Achteraf is hij helemaal blij met de overnameconstructie. Hij zit nu niet aan een banklening vast, met een strak aflossingsschema dat hem de das om had kunnen doen.

Hendrik Jan Molenaar

Banken terughoudend

Als Molenaar zijn plan al in 2006 had doorgezet, had de deal er waarschijnlijk heel anders uitgezien. Voor de financiële crisis van 2007-2008 had hij een flink bedrag van de bank kunnen lenen. Met wat eigen geld en een achtergestelde lening van de verkopende partij erbij was hij dan in een klap volledig eigenaar geworden. Een investeerder was er dan niet aan te pas gekomen. Maar de tijden zijn veranderd. Banken zijn door de crisis terughoudend geworden met verlening van kredieten voor overname.

Om een management buy-in (mbi) toch mogelijk te maken, zijn de spelers in deze markt op andere vormen uitgekomen. Een trend die zich volgens fusie- en overnamespecialisten aftekent, is die van de gefaseerde overname. ‘Aanvankelijk neemt de koper een substantieel belang, zeg 25%, dat later wordt uitgebreid naar een meerderheidsaandeel en vervolgens naar 100%.’, zegt Anne Huitema van adviesbureau BuyInside dat uitsluitend transacties begeleidt waarbij een manager zich inkoopt bij een mkb-bedrijf of volledig overneemt. Huitema: ‘Bij zo’n getrapte overname houdt de verkopende directeur-eigenaar vaak nog enige tijd een belang en/of stapt een bank, private equity partij of informal investor in.’

Geen gelukszoekers

‘Van alle managers die eens komen praten over een management buy-in (mbi) blijft uiteindelijk ongeveer een kwart over waarmee we een serieus zoektraject starten’, zegt Anne Huitema van BuyInside.

‘Gelukszoekers die met een som geld uit een vertrekregeling denken wel even een bedrijfje over te nemen, vallen al snel af.’ Een mbi-kandidaat moet volgens Huitema precies weten wat voor soort bedrijf hij wil kopen, de juiste motivatie hebben, ambitieus zijn en overgave tonen door zelf financieel risico te willen lopen. Voldoet hij hieraan dan volgt meestal nog een assessment om te testen of iemand ook echt geschikt is om een eigen bedrijf te leiden. De gemiddelde mbi-kandidaat is een man tussen de 40 en vijftig jaar. Het zijn doorgaans (Interim-)managers bij een groter bedrijf die een commerciële achtergrond hebben. Hij komt uit de branche, of een daaraan gelieerde sector waarin hij een mkb-bedrijf zoekt en is bereid €150.000 tot € 200.000 aan eigen middelen te investeren

Eerst verloven, dan trouwen

Een andere ontwikkeling is dat de externe manager zich als compagnon inkoopt. Het initiatief gaat hierbij uit van de verkopende directeur-eigenaar, die inziet dat hij met z’n bedrijf niet verder komt omdat hij bepaalde vaardigheden mist. Denk aan commerciële kwaliteiten, internationale ervaring of een netwerk, zegt Albert Koops van BDO Mergers & Acquisitions. ‘Een manager uit een groter bedrijf kan die vaak wel inbrengen.’ Liever dan iemand in dienst te nemen gaat de directeur-eigenaar in zee met een partner die zich financieel committeert en dezelfde ondernemerszin heeft om het bedrijf verder te brengen. Om een teleurstelling bij koper of verkoper te voorkomen komt in deze constructie de mbi-kandidaat bijvoorbeeld eerst een halfjaar in dienst voordat de verkopende directeur-eigenaar een deel van z’n bedrijf overdraagt. ‘Eerst verloven, dan trouwen dus.’

Seriële ondernemer

Een derde trend die bij management buy-ins speelt, is dat steeds meer oud-ondernemers op zoek zijn naar een mkb-bedrijf. Dit zijn de zogeheten seriële ondernemers, zegt Tom Beltman van adviesbureau Marktlink: ‘Ze wachten niet met de verkoop van hun eigen bedrijf tot hun pensioen en gaan vervolgens een nieuw avontuur aan door zich in een ander mkb-bedrijf in te kopen. We spreken in deze gevallen van een ondernemers buy-in.’ Deze ondernemers willen meestal wel meteen een meerderheidsbelang.

Optimisme

Met het herstel van de economie is er meer beweging gekomen in de markt voor fusies en overnames in het mkb. ‘Harde cijfers zijn hierover niet te vinden, maar als branchevereniging zien we voor het mkb de afgelopen drie jaar duidelijk een stijgende lijn in het aantal transacties’, zegt Ad Strijbosch, voorzitter van de Beroepsorganisatie voor Specialisten in Bedrijfsoverdracht (BOBB). ‘Zowel strategische overnames, management buy-outs als management buy-ins zijn sinds 2013 met zo’n 10% – 15% per jaar toegenomen. En die lijn zal zich in 2017 voortzetten. De verschillende typen overnames zullen elkaar daarin niet ontlopen.’

Koops denkt dat het aantal management buy-ins naar verhouding sneller zal stijgen. ‘Uit onze accountantspraktijk vangen wij signalen op dat in 2017 veel mkb’ers hun bedrijf willen verkopen. Als er in de familie of binnen het bedrijf geen opvolger is, dragen zij liever over aan een persoon dan aan een private equity-partij of een strategische partij. Voor de begeleiding van mbi-transacties hebben we dan ook een extra adviseur aangetrokken.’

Ook Huitema is optimistisch. Bij BuyInside neemt het aantal mbi-klanten dit jaar met circa 50% toe ten opzichte van 2015. Huitema: ‘We staan nu 25 actieve mbi-klanten bij en zeker 40 die serieus overwegen een bedrijf over te nemen. Daar zijn genoeg latente verkopers voor te vinden die hun plannen stil houden om onrust onder personeel, leveranciers en klanten te voorkomen.’ Tijdens het overnametraject, dat zo’n acht tot twaalf maanden duurt, is het moment van de klik en het vertrouwen volgens Huitema het belangrijkst: ‘Voor de verkoper zal de continuïteit van zijn “kind” dan het best zijn gewaarborgd.’

Andere berichten

© 2023 BuyInside BV – Privacy verklaring​ – Site door Marking Amsterdam

Plan een kennismakingsgesprek

Vul onderstaand formulier in voor meer informatie, vragen of het inplannen van een kennismakingsgesprek. Of neem contact met ons op via: info@buyinside.nl of +31 (0) 343 712 552