Opinie

Een MBI in fasen

Gefaseerd overnemen of participeren in een onderneming: een trend in MBI-land. Het lijkt een aantrekkelijk alternatief als je nog geen ondernemerservaring hebt. Je groeit op deze manier in je ondernemersrol en spreidt of beperkt bovendien je risico’s. Maar is dat wel zo en is dat het juiste vertrekpunt? Werkt het überhaupt wel met 2 stuurmannen aan boord ? Alhoewel een mbi juist veelal voor een volledige en directe overname staat, is de mbi-praktijk anno 2012 minder genuanceerd en stelt zij ons eigenlijk ook voor een andere belangrijke vraag: is een volledige overname in deze tijd nog wel mogelijk?

De economische ontwikkelingen van de laatste jaren hebben inmiddels gezorgd voor een geheel ander type overnameklimaat, waaruit een nieuwe realiteit lijkt te ontstaan. Verkoopprijzen (niveau’s) van enkele jaren geleden zijn niet meer te realiseren, (overname)financiering is aan banden gelegd en zekerheden onder de markt lijken te zijn verdwenen. Aan de andere kant knelt het opvolgingsvraagstuk in het MKB en is er een groeiende behoefte aan mede-ondernemers om de toekomst van het bedrijf veilig te stellen.

Een trend lijkt zich dan ook af te tekenen, waarin de geleidelijke overname steeds belangrijker wordt:

  • Resultaten blijven onder druk staan en de toekomst onzeker: gewenste prijs is niet (meer) haalbaar;
  • Het pensioen van de gemiddelde MBK ondernemer is slecht geregeld en zit vaak in het bedrijf. Zijn bedrijf is zijn “pensioen”;
  • Een groeiend aantal ondernemers realiseert zich dat hun bedrijf in een nieuwe, vaak meer volwassen fase komt, waarbij een andere aansturing nodig is. In meer technisch georiënteerde branches beschikt de oprichter/ eigenaar bijvoorbeeld vaak niet over de kwaliteiten om zijn product (verder) commercieel uit te nutten;
  • Banken zien liever een grote (financiële) betrokkenheid van de verkoper bij een overname. De oplossing voor veel van deze knelpunten kan gevonden worden in een gefaseerde overname/verkoop.

Risico’s

De risico’s bij een gefaseerde overname lijken duidelijk: 2 stuurmannen aan boord, waarvan de één een ervaren manager is, met eigen ideeën, een eigen visie en ambitie met het bedrijf. De ander is een ervaren, per definitie eigenwijze, vertrekkend ondernemer, die een meer behoudende koers zal willen varen. Onze ervaring in dit type transacties heeft echter geleerd dat een geleidelijke overname vaak een prima alternatief is voor de 100% overname en een werkende oplossing biedt voor het opvolgingsprobleem. In veel gevallen geeft het juist een extra impuls aan de groei. Daarbij pleiten wij wel voor;

  • Een eventueel korte inwerkperiode;
  • Nauwe samenwerking koper en verkoper in het voortraject en het gezamenlijk opstellen van businessplannen;
  • Gefaseerde overnametermijn van slechts enkele jaren (< 4);
  • Duidelijke afspraken op voorhand over waardering nu en in de toekomst en op welke momenten de verschillende mijlpalen worden gerealiseerd.

Voordelen gefaseerde MBI

Belangrijke voordelen van een gefaseerde overname daarentegen zijn o.a:

  • De uiteindelijke overname is beter financierbaar: de mbi wordt eigenlijk een mbo;
  • Een eventuele Inwerkperiode ‘test’ de samenwerking en zorgt voor een betere due diligence;
  • Voor de verkoper: een deels uitgestelde betaling levert naar verwachting naast een risico uiteindelijk toch ook een gewenste prijs op;
  • Voor de koper: hij kan een deal sluiten met een bedrijf dat nu niet openstaat voor 100% verkoop;
  • Het bedrijf wordt in de loop van het hele overnametraject minder afhankelijk (kennis, contacten e.d.) van de vertrekkend dga.

De gefaseerde overname is daarmee wat ons betreft een serieus en werkend alternatief voor de directe en volledige overname, die steeds vaker niet meer haalbaar is voor een mbi-er.

Anne Huitema, Managing partner BuyInside

 

(printbare versie, klik hier)

Gefaseerd overnemen of participeren in een onderneming: een trend in MBI-land. Het lijkt een aantrekkelijk alternatief als je nog geen ondernemerservaring hebt. Je groeit op deze manier in je ondernemersrol en spreidt of beperkt bovendien je risico’s. Maar is dat wel zo en is dat het juiste vertrekpunt? Werkt het überhaupt wel met 2 stuurmannen aan boord ? Alhoewel een mbi juist veelal voor een volledige en directe overname staat, is de mbi-praktijk anno 2012 minder genuanceerd en stelt zij ons eigenlijk ook voor een andere belangrijke vraag: is een volledige overname in deze tijd nog wel mogelijk?

De economische ontwikkelingen van de laatste jaren hebben inmiddels gezorgd voor een geheel ander type overnameklimaat, waaruit een nieuwe realiteit lijkt te ontstaan. Verkoopprijzen (niveau’s) van enkele jaren geleden zijn niet meer te realiseren, (overname)financiering is aan banden gelegd en zekerheden onder de markt lijken te zijn verdwenen. Aan de andere kant knelt het opvolgingsvraagstuk in het MKB en is er een groeiende behoefte aan mede-ondernemers om de toekomst van het bedrijf veilig te stellen.

Een trend lijkt zich dan ook af te tekenen, waarin de geleidelijke overname steeds belangrijker wordt:

  • Resultaten blijven onder druk staan en de toekomst onzeker: gewenste prijs is niet (meer) haalbaar;
  • Het pensioen van de gemiddelde MBK ondernemer is slecht geregeld en zit vaak in het bedrijf. Zijn bedrijf is zijn “pensioen”;
  • Een groeiend aantal ondernemers realiseert zich dat hun bedrijf in een nieuwe, vaak meer volwassen fase komt, waarbij een andere aansturing nodig is. In meer technisch georiënteerde branches beschikt de oprichter/ eigenaar bijvoorbeeld vaak niet over de kwaliteiten om zijn product (verder) commercieel uit te nutten;
  • Banken zien liever een grote (financiële) betrokkenheid van de verkoper bij een overname. De oplossing voor veel van deze knelpunten kan gevonden worden in een gefaseerde overname/verkoop.

Risico’s

De risico’s bij een gefaseerde overname lijken duidelijk: 2 stuurmannen aan boord, waarvan de één een ervaren manager is, met eigen ideeën, een eigen visie en ambitie met het bedrijf. De ander is een ervaren, per definitie eigenwijze, vertrekkend ondernemer, die een meer behoudende koers zal willen varen. Onze ervaring in dit type transacties heeft echter geleerd dat een geleidelijke overname vaak een prima alternatief is voor de 100% overname en een werkende oplossing biedt voor het opvolgingsprobleem. In veel gevallen geeft het juist een extra impuls aan de groei. Daarbij pleiten wij wel voor;

  • Een eventueel korte inwerkperiode;
  • Nauwe samenwerking koper en verkoper in het voortraject en het gezamenlijk opstellen van businessplannen;
  • Gefaseerde overnametermijn van slechts enkele jaren (< 4);
  • Duidelijke afspraken op voorhand over waardering nu en in de toekomst en op welke momenten de verschillende mijlpalen worden gerealiseerd.

Voordelen gefaseerde MBI

Belangrijke voordelen van een gefaseerde overname daarentegen zijn o.a:

  • De uiteindelijke overname is beter financierbaar: de mbi wordt eigenlijk een mbo;
  • Een eventuele Inwerkperiode ‘test’ de samenwerking en zorgt voor een betere due diligence;
  • Voor de verkoper: een deels uitgestelde betaling levert naar verwachting naast een risico uiteindelijk toch ook een gewenste prijs op;
  • Voor de koper: hij kan een deal sluiten met een bedrijf dat nu niet openstaat voor 100% verkoop;
  • Het bedrijf wordt in de loop van het hele overnametraject minder afhankelijk (kennis, contacten e.d.) van de vertrekkend dga.

De gefaseerde overname is daarmee wat ons betreft een serieus en werkend alternatief voor de directe en volledige overname, die steeds vaker niet meer haalbaar is voor een mbi-er.

Anne Huitema, Managing partner BuyInside

 

(printbare versie, klik hier)

Terug naar overzicht